تجارت جهانی چیست و چه اهدافی را دنبال می کند؟
یکی از پایههای اقتصادی کشورها را تجارت محصولات و کالاهای مختلف تشکیل میدهد که میتواند در قالب صادرات و واردات به سایر کشورها انجام شود. در حال حاضر قوانین تجارت جهانی توسط سازمان بین المللی تجارت جهانی تنظیم میشود و حل اختلافات بین کشورهای عضو توسط این سازمان حل و فصل میگردد.
تجارت چیست؟
تجارت به معنی خرید و فروش کالا و محصولات مختلف است و در گذشته به صورت کالا با کالا انجام میشده است. تجارت پیشینهای دهها هزار ساله دارد که افراد برای تامین محصولات مورد نیاز خود داد و ستد کالا با کالا را انجام میدادند و هنوز پول وجود نداشت. با گذشت زمان و پیشرفت جوامع سنگهای قیمتی و پس از آن پول جای مبادله کالا با کالا را گرفت. در حال حاضر حوزه تجارت گسترش یافته و برای قانونی بودن تجارت و انجام درست آن دستاندرکاران این امر اقدام به تدوین قانون تجارت کرده اند. تجارت میتواند جهانی باشد یا در سطح یک کشور انجام شود.
تجارت جهانی
در تعریف ساده تجارت جهانی را میتوان این گونه معنی کرد “فرآیند داد و ستد محصول و کالا بین دو چند بازار کشورهای خارجی”. در واقع ظهور اقتصاد جهانی ریشه در تجارت بینالملل و داد و ستدهای خارجی دارد؛ در تجارت جهانی عرضه و تقاضای و در نهایت قیمت محصولات و کالاها تحت تاثیر رویدادهای جهانی دچار نوسان میشوند. در نتیجه در سطح جهانی متغیرهای اقتصادی تعریف و مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
هنگامی که در سوپرمارکتهای کشور خود آدامسهای ترکیه ای یا موزهای آمریکای جنوبی و قهوه برزیلی را مشاهده میکنید میتوانید تاثیر تجارت جهانی را تجربه نمایید. با انجام تجارت جهانی کشورها میتوانند بازارهای خود را گسترش داده و کالا و خدماتی را به کشور خود وارد کنند که در صورت نبود تجارت جهانی ممکن بود هیچ وقت جامعه به آن محصولات دسترسی پیدا نکند. در نتیجه بازارهای رقابتی شده و به تبع قیمتگذاری نیز رقابتی خواهد شد و برای مصرف کنندگان کالای ارزانتری در دسترس قرار میگیرد.
تجارت جهانی چه اهدافی را دنبال می کند؟
هنگامی که موانع تجاری برای کشوری در دیگر کشورها به وجود میآید سازمان تجارت جهانی در مورد این مشکلات مذاکره میکند و قبل از گسترش یافتن آنها نسبت به حل مسائل ایجاد شده اقدام مینماید. به طور کلی هدف از تجارت جهانی جهت دادن به روابط کشورها در قلمرو اقتصادی و تجاری به کمک پیشرفت و تعادل سطح زندگی و میزان درآمد، تحقق اشتغال کامل و افزایش درآمد واقعی در جامعه و افزایش تولید، تجارت محصول و خدمات است. همچنین هدف دیگر تجارت جهانی را میتوان استفاده بهینه از منابع جهانی برای منطبق ساختن با هدف توسعه پایدار، تقویت امکانات برای رسیدن به اهداف با روش مناسب و حفاظت و حمایت از محیط زیست دانست. از دیگر اهداف تجارت جهانی می توان به توسعه و بهبود همکاریهای اقتصادی بینالمللی، ایجاد ثبات اقتصادی، رشد و توسعه از طریق تجارت آزاد و منصفانه بین کشورها و تقویت اقتصاد جهانی اشاره کرد.
قانون تجارت
هدف از تدوین قانون در هر حوزهای، اجرای بهتر عدالت، حفظ حقوق و آزادی افراد و ایجاد امنیت است. موضوع تجارت یکی از زمینههای مهم است که ضرورت قانون احساس می شود. به مجموعه قواعدی که روابط بازرگانی و فعالیتهای تجاری را بررسی و تنظیم میکنند حقوق تجارت یا حقوق بازرگانی میگویند. حقوق و قانون تجارت قواعد ویژهای را برای تاجران و تصمیمگیری در مورد فعالیتهای بازرگانی مثل مسائل مربوط به امور تجاری و انواع ورشکستگی وضع میکند؛ در حالی که حقوق مدنی شامل روابط همه افراد جامعه میشود. به همین دلیل در مواردی که در تجارت حقوقی راه حل صریحی پیش بینی نشده باشد از قواعد حقوق مدنی استفاده میکنند. وجود 600 ماده و 16 باب در قانون تجارت سبب شده تا روابط تجاری کشورها تا حد ممکن بدون مشکل انجام شود.
بازرگانانی که در حوزه تجارت فعالیت میکنند باید با موضوعات تجارت حقوقی به خوبی آگاه باشند و برای پیشگیری از بروز هر نوع هرج و مرج به قوانین تجارت پایبند باشند. وجود قانون در تجارت مانع ایجاد بینظمی و سلیقهای شدن تجارت میشود.
تجارت نفت و گاز
تجارت نفت تاثیر بسزایی در افزایش رشد اقتصادی کشورها دارند؛ همچنین نفت از مهمترین منابع طبیعی ایران به شمار میرود که برای کشور فرآوردههای آن در سال درآمدزایی چندین میلیارد دلاری دارد. در حال حاضر ایران نیاز به صادرات و تجارت نفت و گاز به سایر کشورها است؛ به طوری که سالانه حدود 25 میلیارد دلار پتروشیمی، نفت و گاز به کشورهای خارجی صادر میکند. امروزه فرآوردههای نفتی به امارات، عراق، آفریقا، کره جنوبی، سنگاپور، چین، ارمنستان صادر میشود.
تجارت محصولات کشاورزی
تجارت بینالمللی و جهانی بر اساس خرید و فروش و مبادله کالاها و محصولات مختلف بین دو کشور انجام می شود. تجارت محصولات کشاورزی یکی از موضوعات مهم و حساس در بحث تجارت جهانی است که باید از سوی مسئولان ذیربط مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا محصولات کشاورزی تازه میتواند به دلیل حمل و نقل و بی دقتی در نحوه بسته بندی خراب شوند و تا رسیدن به کشور مقصد غیرقابل مصرف گردند. همچنین توجه به ایمنی مواد غذایی و سلامت آنها نیز این حساسیت را دو چندان کرده است. در سازمان تجارت جهانی توافقنامههایی وجود دارد که بازرگانان با متعد شدن به آنها میتوانند تا حد زیادی ایمنی مواد غذایی را تضمین کنند. کشورها میتوانند با توجه به توافقنامههای موجود در حوزه تجارت حقوقی مقرراتی را ایجاد کنند که بر حسب آن ایمنی مواد غذایی و محصولات کشاورزی صادر یا وارد شده را تضمین کنند.
جمع بندی
امروزه تجارت در حوزههای مختلفی انجام میشود که مهمترین آنها تجارت نفت و تجارت محصولات کشاورزی است که بخش زیادی از اقتصاد کشورها را تشکیل می دهند. برای اینکه بازرگانان بتوانند تجارت موفقی را انجام دهند باید با قانون تجارت آشنا شده و به قواعد آن متعهد شوند. در این مقاله سعی شد مطالب مفیدی در مورد تجارت جهانی و تجارت حقوقی ارائه شود.
